Khả năng gợi mở
Đặc trưng kiến trúc của ngôi nhà dài Êđê cho tới nay là yếu tố nhận diện tiêu biểu về lịch sử dân tộc, văn hóa truyền thống và nhân văn của thị trấn Buôn Ma Thuột. Nó sẽ được mua, phần đôngh điệu để thiết kế nên logo của tỉnh Đắk Lắk hiện tại. Từ nếp nhà dài Êđê lúcến người ta gợi nhớ về phiên bạn dạng sắc của một vùng đất và trái đất trên cao nguyên trù phú này. Đặc trưng tiêu biểu đấy, từ trước tới nay luôn luôn được giới kiến trúc knhì thác, phần đôngh điệu và sáng kiến thêm; trở thành vốn văn hóa truyền thống, lịch sử dân tộc mang đậm dấu ấn văn hóa truyền thống nhưng tiến bộ, hội nhập nhưng vẫn giữ được phiên bạn dạng sắc cho thành phố.
![]() |
Bảo tàng Đắk Lắk - công trình kiến trúc mang phong hầu nhưh tân tiến kết tương thích với văn hóa truyền thống của thứng bào hầu như dân tộc Tây Nguyên. Hình ảnh: Hữu Hùng |
Một số công trình được xây dựng theo phát minh trên, phquan ải kể tới là Biệt điện Bảo Đại, Tòa Giám mục Buôn Mê Thuột, Bảo tàng Đắk Lắk và nhiều cơ quan, văn phòng khác trên địa bàn. Vốn kiến trúc được lđó cảm hứng từ ngôi nhà dài Êđê là tậu lựa quí hợp và đúng đắn để Buôn Ma Thuột thiết kế nên người nhà dạng sắc tiên tiến nhất lạ, lạ thường của tớ trong khối hệ thống thành phố tân tiến Việt Nam. Theo người thiết kế (KTS) Diêu Quang Hùng, Ủy viên Ban Chấp hành Chi hội Kiến trúc Đắk Lắk, với vị trí là thành phố trung tâm vùng Tây Nguyên, Buôn Ma Thuột sẽ mang bước nhữngh tân và phát triển rất nhanh khô hao trong thời kì tới, trong đó mang kiến trúc thành phố. Hiện tại, thông số kỹ thuật kỹ thuật trộn lẫn giữa hồ hết khu phố new, những công trình công cùng với nhiều buôn làng trong tâm địa thành phố đang tạo thành dáng dấp rất riêng và nhiều chủng loại ở thành phố cao nguyên này. Trong số đó mô típ kiến trúc nhà dài Êđê hiện lên khá bao trùm (thể hiện rõ trong mỗi ngôi nhà phố, vi la tân tiến) là 1 trong các điều đặc thù rực rỡ, gây tuyệt hảo cho mọi người và cho ngẫu nhiên ai lúc sắp tới đây.
Giới KTS cho rằng, về chủ trương mua kiến trúc nhà dài Êđê như một trọng tâm cho việc xây dựng phiên bạn dạng sắc kiến trúc Buôn Ma Thuột là trọn vẹn quí hợp, mang ý nghĩa và tài năng gợi mở cao trong nhận thức, thẩm định giá trị thẩm mỹ và làm đẹp của cư dân ở thành phố này. Tuy nhiên, cũng cần nhớ rằng văn hóa truyền thống kiến trúc được hình thành trước hết là để phục vụ yêu cầu sử dụng của trái đất, lúc yêu cầu sử dụng tthường đổi thì kiến trúc cũng tthường đổi theo. Vì vậy, TS.KTS Lê Tkhô cứng hao Sơn (giảng viên Trường Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh) cảnh báo: Kiến trúc nhà dài thực ra là thành phầm của đời sống và văn minh nông nghiệp, vậy nên cần phquan ải tinh xảo lúc duy trì tính nguyên mẫu của nó vào lối sống new trong thành phố tiến bộ. Việc áp đặt kiến trúc nhà dài lên kiến trúc tiến bộ, cao tầng bằng bê tông cốt thép để gây dựng hình hình họa/đặc trưng lịch sử dân tộc, văn hóa truyền thống cho thành phố Buôn Ma Thuột sẽ gây ko ko nhiều bất cập về công suất sử dụng, gây trở ngại cho giquan ải pháp kiến thức, ko nhiều hiệu suất cao kinh tế tài chính và dễ sa vào “chủ nghĩa phương thức”. Kiến trúc ngày này phquan ải phản ánh được ý thức của thời đại sản sinh ra nó, những yếu tố kiến trúc và nghệ thuật văn hóa truyền thống ở đây nên được kế thừa, duy trì với một "hàm lượng" nhất định, ở những phạm vi và quy mô quí hợp. Không thể sử dụng nhầm quy mô, liều lượng của kiến trúc văn hóa truyền thống nói chung, kiến trúc nhà dài Êđê nói riêng nhằm mục đích tránh sự gượng gập ép, phản cảm.
![]() |
Biệt điện Bảo Đại - công trình được design mang dáng dấp những mái nhà dài văn hóa truyền thống của người Êđê. Hình ảnh: Hữu Hùng |
Để kiến trúc nhà dài Êđê mang kỹ năng bảo hộ, gợi nhớ về phiên bạn dạng sắc, yếu tố ko thể trộn lẫn của Buôn Ma Thuột với ngẫu nhiên địa phương nào trên toàn quốc thì công việc bảo tồn “quỹ” di sản kiến trúc thành phố hiện mang (liên quan tới văn hóa truyền thống nhà dài) cần được xúc tiến tiến hành. Để làm được điều này, cần phquan ải hình thành một tư duy quản trị và vận hành new cho quy trình cấp phép và quản trị và vận hành quy trình xây dựng. Ngoài ra, cần knhị thác hiệu suất cao yếu tố về địa hình, cây trái, mặt nước, sông suối… sẽ là thế mạnh nhưng tự nhiên vẫn tặng thưởng cho Buôn Ma Thuột để tạo ra phiên bạn dạng sắc cho thành phố này.
Quy hoạch thị trấn là cả một quy trình
Theo KTS Diêu Quang Hùng, để Buôn Ma Thuột cải tiến và phát triển đúng hướng nên triển khai thiết bịng bộ ba nội dung: cơ chế chính sách, quản trị và vận hành cải tiến và phát triển và huy động sự tham gia của số đông. Về cơ chế chính sách, cần mang những chính sách rõ ràng, đặc thù, quí tương thích với điều kiện của địa phương. Đặc biệt, chính quyền sở tại phquan ải vào vai trò là người điều phối, khuyến khích và mang chính sách tương hỗ cho thành phần tư nhân tham gia quy hoạch, cải tiến và phát triển thị trấn.
Vấn đề trọng yếu hơn, cần xác định công việc quy hoạch thành phố là 1 quy trình, được triển knhị liên tục và thường xuyên tthường vì khái niệm đó là 1 thành phầm như lúc trước đây (!) Về quản trị và vận hành cải nhữngh và phát triển, quy hoạch thành phố cần được phân tách điều tỉ mỷ, thiết lập nkhô cứng hao chóng và tuyệt đối hoàn hảo, dứt điểm từng dự án, ko dàn trcửa quan. Với yêu cầu thành phố với nét đặc trưng riêng, mang đậm mọi người dạng sắc địa phương thì trước tiên phcửa quan hạn chế tỷ trọng và chiều cao xây dựng, công trình cao tầng chỉ nên tập trung ở một vài điểm nhất định, ko dàn trcửa quan để tạo một điều đặc thù. Các buôn làng trong tim thành phố cần được bảo tồn, tôn tạo, hạn chế pha tạp, ko nhiều nhất là trên mặt phố. Có thể vận dụng nguyên tắc xây dựng new theo phương thức cũ và bổ sung update phần đa tác dụng new theo hướng tân tiến và văn minh hơn. Riêng phần đa hồ nước và dòng suối như Ea Tam, Ea Nao, Ea Nuôl cần được bảo hộ nghiêm nhặt, tránh xâm lấn san lấp. Khi xây dựng công trình ở phần đa khu vực này nên xây thấp dần về phía bờ hồ, suối để đảm bảo tầm nhìn, mỹ quan thành phố.
![]() |
Du quan khách mày mò nét hàng độc của buôn trong phố - buôn Akô Dhông (TP. Buôn Ma Thuột). Hình ảnh: Hữu Hùng |
Từ quy hoạch, kim chỉ nan cải tiến và phát triển tới nghệ thuật kiến trúc cho toàn bộ hầu như công trình xây dựng ở thị trấn này, chính quyền địa phương phquan ải mặc định rằng, yếu tố phối hợp trong sự phối hợp giữa cũ và new, giữa văn hóa truyền thống và tiến bộ là yêu cầu “số một”, ko thể bỏ qua trong ngẫu nhiên điều kiện và hoàn chình họa nào. Vì thế, cần phquan ải với một miêu tả riêng về tình hình hầu như buôn làng hiện hữu, trong đó phquan ải phân loại và khuyến nghị được hầu như buôn làng, hầu như công trình công cùng và nhà ở để bảo tồn cùng với việc cquan ải tạo tăng cấp kết cấu hạ tầng cũng như cải tiến và phát triển, hoàn thiện hầu như công trình kiến trúc trên địa bàn thành phố. Đặc biệt, việc tổ chức ko gian cho những khu thị trấn new cần xem việc tồn tại của hầu như buôn làng ở đó trong cơ cấu thị trấn nói chung là yếu tố quan trọng, hứa hứa sự gắn kết thứng bộ trong việc không ngừng mở rộng ko gian - từ buôn làng ra tới phố xá sầm uất và tiến bộ. Chính sự kết nối phối hợp đó, cùng với những khoảng ko gian xanh (là buôn làng văn hóa truyền thống, mặt hồ, sông suối) này sẽ tạo ra khuôn mặt đáng thương, thân thiện cho kiến trúc thị trấn Buôn Ma Thuột.
Frank Lloyd Wright - Kiến trúc sư vĩ đại người Mỹ
Cesar Pelli - Kiến trúc sư người Argentina
Phùng Phong. Kiến trúc sư người Việt Nam